Қазقاز        
Кіру 
Кіру тіркелу

Тәуелсіздік тұғыры - мемлекеттік тіл

Өз тілін өзі білмеген ел – ел болмайды

Халел Досмұхамедұлы

Сөзі жоғалған ұлттың өзі де жоғалады

Ахмет Байтұрсынұлы

Тіл – адам жанының тілмашы

Мағжан Жұмабаев

Тіл тазалығы үшін күрес - ешқашан толастамайтын мәңгілік күрес

Бауыржан Момышұлы

Ана тілін жақсы меңгере алмай тұрып, өзге пәндерді түсіну мүмкін емес

Жүсіпбек Аймауытұлы

Ғалымнан кеңес

07.08.2016 333
Әдіс
ТЕРМИНОЛОГИЯЛЫҚ ЖҰМЫСТАРДЫҢ ТІЛДІ ДАМЫТУДАҒЫ РӨЛІ
1064 0

Ғалымнан кеңес

Мұстафа Шоқай: ұлттық рухсыз ұлт тәуелсіздігі болмайды

14.12.2018

Кешегі Кеңес өктемдіктен шетелге кетіп, өмірінің соңғы жиырма жылын Еуропада өткізіп, көзі тірісінде...

1016 0

Ғалымнан кеңес

Ерін үндестігі неге таңбаланбайды?

12.12.2018

Қазақ қоғамында қолданылған араб жазуының қадим, жадид түр­­лерінде ерін үндестігі жүйелі түрде таңбаланып...

921 0

Ғалымнан кеңес

Қазақ тілінің сөздік құрамындағы қытай тілінен енген сөздер

04.12.2018

Қазақ тіліндегі диалектикалық тіл ерекшеліктеріне мән беріп , тілдік өзгешеліктердің өзіндік себептері болатындығын...

969 0

Ғалымнан кеңес

Араб графикасына тән ережені жаңа әліпбиге енгізбеген жөн

12.11.2018

Араб графикасына негізделген А.Байтұрсынұлының төте жазуында ي және و әріптеріне қатысты «дауыссыздан кейін...

851 0

Ғалымнан кеңес

Мемлекеттік тілдің болашақ контентін қалыптастырудағы тілтанымдық зерттеулердің рөлі

29.10.2018

Тілдің өміршеңдігі әлеуметтік тілтанымдағы аса маңызды ұғымдардың бірі. Өміршеңдік тіл мен адам, тіл...

649 0

Ғалымнан кеңес

Қалыптасқан терминдерді өзгерту қажет пе?

29.10.2018

Қандай да тіл болмасын, сол тілдің терминдік жүйесін жасау – ғылым мен білімді...

474 0

Ғалымнан кеңес

Орфографияның орны бөлек

19.10.2018

Қазақ тілінің келелі мәселесінің ішінде орфография, демек, сөзді дұрыс қолданып, дұрыс жазу ережелерінің...

923 0

Ғалымнан кеңес

Қазақ тілі емле ережесінің қалыптасуы жайлы және жаңа әліпбиімізге қатысты мәселе

15.10.2018

А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының Ғылыми кеңесінде мақұлданған, Ш.Шаяхметов атындағы «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық...

438 0

Ғалымнан кеңес

АРТЫҚ ӘРІПТІҢ ҚАЖЕТІ БАР МА?

03.10.2018

Қазақ тіліндегі и мен у-дың дыбыстық мәніне қатысты әртүрлі көзқарас ХІХ ғасырдың соңында...

544 0

Ғалымнан кеңес

Жаңа емлеге деген қоғамның көзқарасы қандай?

03.10.2018

Қазіргі таңда елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласы негізінде қазақ...

787 0

Ғалымнан кеңес

ШЕТТІЛДІК СӨЗДЕРДІ ИГЕРІП ЖАЗУ МӘСЕЛЕСІ ЖӨНІНДЕ

03.10.2018

Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласында (12.04.2017 ж.): «Мен 2012...

976 0

Ғалымнан кеңес

​Араб онимдерінің қазақ тілінде, қазақ онимдерінің араб тілінде берілу жайы

17.09.2018

Қазақ елі тәуелсіздік алғалы бері араб әлемімен тікелей қарым-қатынас орнатып, көптеген араб елдерінде...

2201 0

Ғалымнан кеңес

Бірге жазылатын сөздер неге көбейді?

07.09.2018

Қазақ жазуында, қазіргі латын графикасына негізделген жаңа емледе біріккен сөздердің саны артатын болады....

1188 0

Ғалымнан кеңес

Біріккен сөздердің бөлек жазылуының сыры неде?

25.08.2018

Мақаланың тақырыбына қарап, «Өзі біріккен сөз болса, ол қалай бөлек жазылады?» деп ойлап...

890 0

Ғалымнан кеңес

Жарыспалы Х мен Қ графемаларымен келетін сөздерді біріздендіру мәселесі

17.08.2018

Қазақ тілінің сөздік қорын араб, парсы тілінен енген, қазақ тілінің дыбыстық әуезіне игерілген...

862 0

Ғалымнан кеңес

Орфография үздік болған жерде нәтиже де үздік

19.07.2018

Тілдің фонетикалық жүйесінің, морфологиялық және синтаксистік құрылымының жетіле түсуі қоғамның мәдени-әлеуметтік, экономикалық жағдайдың...

981 0

Ғалымнан кеңес

Емле ережелерін ескергеніміз жөн

19.07.2018

Қазақ тілінің орфографиясы әрдайым А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтында талқыланып, емле ережелері дайындалып...

874 0

Ғалымнан кеңес

Жаңа әліпбидің жауапкершілігі мол

08.06.2018

Еліміз тәуелсіздік алғанда қоғамның саяси, әлеуметтік, мәдени, экономикалық, т.б. салаларына көптеген өзгерістер енгені...

1210 0

Ғалымнан кеңес

Терминдерді аударып алған абзал

17.05.2018

Кезінде А.Байтұрсынұлы шет тілдерден енген сөздер тіліміздің табиғатына, айтылу сазына кері әсер ететінін,...

675 0

Ғалымнан кеңес

Жаңа сөздік жасау – заман талабы

10.05.2018

Кез келген тілдің қанат жайып, өрістеуі үшін оның бірнеше шарттары бар. Солардың бірі...

1602 0

Ғалымнан кеңес

Латындағы акутты жөнімен қолдану керек

17.04.2018

Қазақ елі әліпбиін кирилден латынға көшіру туралы саяси шешім қабылдағалы бері латынға негізделген...

745 0

Ғалымнан кеңес

Қазақ тіліндегі терминжүйенің когнитивті сипаты

29.03.2018

Бүгінгі таңда адам факторы өзекті болуына байланысты тілді антропоөзектік тұрғыдан зерттеуге ерекше көңіл...

1035 0

Ғалымнан кеңес

XX ғасырдағы аударманың кейбір теориялары мен үлгілері

29.03.2018

Аударманың жағдаяттық (денотативтік) теориясы. Бұл теория тіларалық өзгерістердің шегінен шығып кетеді және болмысқа...

510 0

Ғалымнан кеңес

Апострофты пайдаланбау – маңызды шешім

26.03.2018

Елбасының да, тілші мамандардың да негізгі мақсаты – қазақ тілінің ерекшеліктері мен заңдылықтарына...

862 0

Ғалымнан кеңес

Қазақ сөзжасам тарихына арналған құнды ғылыми еңбек

01.03.2018

А.Құнанбайұлы, Ш.Құдайбердіұлы, Ә.Бөкейхан, А.Байтұрсынұлы, М.Әуезов және тағы басқа қаламгерлер қазақ сөзіне, сөзжасам процесіне,...

1157 0

Ғалымнан кеңес

«ӘЛІПБИ ЖАҢҒЫРУ»: кірме таңбалардың (әріптердің) оқу-әдістемелік талданымы

12.02.2018

Қазіргі қазақ әліпбиінің тізбегінде төл таңбалармен қатар кірме таңбалар араласып жүр. Төркіні бөлек...

1059 0

Ғалымнан кеңес

Аударманың ахуалын қалай арттырамыз?

12.02.2018

2018-2019 оқу жылының өзінде студенттерді осы оқулықтармен оқыта бастауға тиіспіз. Ол үшін қазіргі...

1128 0

Ғалымнан кеңес

Халықаралық терминдерді орфограммалаудағы ұстанымдар

26.01.2018

Түркі тілдері ХХғ. басынан бері халықаралық терминдермен оның ішінде латын негізді терминдермен толығып...

1607 0

Ғалымнан кеңес

Ересек аудиторияның тілдік коммуникативтік құзыреттілігін жетілдірудің өзекті мәселелері

05.12.2017

Қазақстан Республикасы Президенті Н.Назарбаевтың кәсіби мемлекеттік аппаратты қалыптастыру жөніндегі «100 нақты қадам» Ұлт...

1136 0

Ғалымнан кеңес

Тәржімеден тәржімелеп тұтыламыз

22.11.2017

Оларды қазақ тіліне аудару – көркем әдебиет қорымызды байытумен қатар, ұлт тілінің сөз...

693 0

Ғалымнан кеңес

Бағы жанбаған бір дыбыс

16.11.2017

1-ДӘРІС Біз қазіргі кезде қазақтың өзіне «қазақтың бар дыбысын бар...

811 0

Ғалымнан кеңес

Кірме таңбалардың морфологиялық талданымы

25.10.2017

Өтпелі дәуір кезіндегі кез-келген ауқымды шара, ол экономикалық шара болсын, әлеуметтік шара болсын,...

1617 0

Ғалымнан кеңес

Ахмет Байтұрсынұлының дәйекшесі мен апострофты шатастырмайық

25.10.2017

Осы уақытқа дейін екі жоба ұсынылса, екеуі де түйметақтадағы 26 таңба негізінде жасалған....

2246 0

Ғалымнан кеңес

Бала тілінің қалыптасуы: қиындықтар мен шешу жолдары

19.10.2017

Баланың сөйлеу әрекеті туа пайда болатын құбылыс емес, ол баланың физиологиялық, психологиялық тұрғыда...

1346 0

Ғалымнан кеңес

Латын алфавиті - ғылыми кеңістікке енудің төте жолы

22.09.2017

Елбасы Қазақстан халқына арнаған «Қазақстан – 2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси...

925 0

Ғалымнан кеңес

Ұлттық бірегейлікті бекіту

22.09.2017

Қатардағы көпшіліктің ішінде латынға не себептен ауысамыз, бұл таңдаудың маңызы не деген қарапайым...

986 0

Ғалымнан кеңес

Терең танысақ, тағылымды болар еді

24.07.2017

Соның арқасында ана тіліміз жойылу үдерісінен түбегейлі ажырап, Қазақ елінің тұғырлы мемлекеттік тілі...

19010 0

Ғалымнан кеңес

ЛАТЫН ӘЛІПБИІ – уақыт талабы

20.07.2017

Мамандар жарты жылдың ішінде мәселені зерттеп, нақты ұсыныстармен шығуы тиіс. Әлбетте, біз бұл...

762 0

Ғалымнан кеңес

​Жаңа дүниетаным және онамастика мәселесі

17.07.2017

Бұл мәселені яғни дүниенің көрінбеген және көрінген сырын Еуропалықтар 16 ғасырда-ақ танып-білсе де,...

750 0

Ғалымнан кеңес

«Бадалық» туралы не білеміз?

13.07.2017

Абайдың 1886 жылы жазылған «Бір дәурен кемді күнге – бозбалалық» деген өлеңі былай...

936 0

Ғалымнан кеңес

Тілдердің ықпалы мен әсері

12.07.2017

Бір елді мекенде қатар өмір сүріп жатқан тілдердің бір-біріне тигізер әсері қашанда мол...

1149 0

Ғалымнан кеңес

Біртектес сөздер және олардың жазылуы

30.06.2017

15 томдық «Қазақ әдеби тілінің сөздігінде» (ҚӘТС-те) қара тал, қара терек, тас ошақ...

3972 0

Ғалымнан кеңес

Сөздердің этимологиясы

15.06.2017

Қазақ тіліндегі жаңбыр (*жағун* бур) – «төпеп жауған жауын» деген ұғымда жұмсалған аса...

1464 0

Ғалымнан кеңес

Тыныс белгі

08.06.2017

Тыныс белгілер – (лат. Рunctus – «нүкте») жазу тілінің, жазу мәдениетінің, әсіресе баспа...

1562 0

Ғалымнан кеңес

Көркем аудармадағы жаңа атаулар мен қолданыстар

26.05.2017

Бұл лексикология, сөзжасам, терминжасам мәселесін зерттеуші маман­дардың тікелей міндеті болғандықтан біз кейінгі 7-8...

2514 0

Ғалымнан кеңес

​Сөз талғаудың шарттары

19.05.2017

Тағы бір сорақысы, жөн сөзді ұғып, ұйып тыңдай білген қазақ тыңдарманы қазір сөз...

1164 0

Ғалымнан кеңес

«Күлтегін» құлпытасындағы дауысты дыбыстардың емлесі

15.05.2017

ХVІІІ ғасырдың алғашқы жартысында Енисей өзенінің бойынан табылған көне ежелгі жазба ескерткіштер ғалымдардың...

1528 0

Ғалымнан кеңес

Әліпби жайын сараласақ

11.05.2017

1919 жылы ағарту ісі жөніндегі халық комиссары А.В. Луначарский: «…барлық осы елді мекендеп...

1353 0

Ғалымнан кеңес

​Ақпараттық технологияда латын қарпінің атқаратын міндеті

11.05.2017

Ақпараттық технология термині ақпарат және технология деген екі ұғыммен байланысты. Технология (грек тілінен...

915 0

Ғалымнан кеңес

Ортақ түркі мәдениетіндегі қарғыс мәнді қалып сөздердің лингво-мәдени сипаты

10.05.2017

Адамның өз ойын түсіндіріп, жеткізе білу, екінші бір адаммен ой бөлісу, қал сұрасу,...

3826 0

Ғалымнан кеңес

Рухани жаңғыру: Қазақ тілінің латын әліпбиіне көшуі

05.05.2017

Қазіргі таңда Қазақстан қуатты да табысты мемлекет болғандықтан мемлекеттік тілдің биік тұғырға көтерілуі...

6832 0

Ғалымнан кеңес

​Кез келген адам шешен бола ала ма?

03.05.2017

«Шешен» сөзі қазак тілінің этимологиялық сөздігінде былайша түсіндірілген: «Шечан/сәсен сөзі қырғыз, қарақалпақ, өзбек,...

1408 0

Ғалымнан кеңес

​Жүйелі сөз жүйесін табар

02.05.2017

А.Байтұрсынұлы тіл туралы тол­ғаны­сында «Өз алдына ел болуға өзінің тілі, әдебиеті бар ел...

997 0

Ғалымнан кеңес

Латын әліпби қазақ тілін еркіндікке шығарады

18.04.2017

Түркілер қолданатын латын әліпбидің әрқилы емес, біркелкі болуы туысқан елдер арасындағы түсіністік пен...

928 0

Ғалымнан кеңес

Туған тілдің туы биікте тұруы тиіс

17.04.2017

Соңғы кездегі зерттеулерге сүйенетін болсақ, бірнеше тіл білетіндердің басқаларға қарағанда ұқыпты әрі ойын...

1277 0

Ғалымнан кеңес

Латын әліпбиін құрастырудағы қазіргі қиындықтар мен оны шешу жолдары

14.04.2017

Тіпті толықтай кирилден құтылғымыз келсе, қазіргі кирилше әліпбиіміздегі «б», «г», «ж», «з», «л»,...

986 0

Ғалымнан кеңес

"Қылтима", "сазгер" бекітілмеген сөздер

11.04.2017

Осы орайда, жасыратыны жоқ, жат сөздерді өз ортамызға сіңіріп алуда сәтті ізденістермен қатар,...

928 0

Ғалымнан кеңес

Елтанымдық атаулар - елдіктің белгісі

07.04.2017

Елтанымдық терминдерді сөз еткен кезде, олардың ішіндегі терминденген сөздерге талдау жасалады. Терминологиялық бірліктердің...

578 0

Ғалымнан кеңес

Көш неге жүре түзеледі немесе «арыс» пен «боздақ» сөзінің төркіні туралы

03.04.2017

Әрине, ауызекі сөзде, иә жазғанда жалпы мағынасы жағынан дұрыс пайымдап қолдана білсек, ешкім...

1079 0

Ғалымнан кеңес

Ахаң және аударма

13.03.2017

Соған қарамастан, Ахаңның шығармашылығына үңілген сайын оның қаламынан туындаған өз заманының жаңа атаулары...

1064 0

Ғалымнан кеңес

Жамыраған жат атаулардан қашан арыламыз?

07.02.2017

Космополиттік сипатқа, әсіресе, коммерциялық аталым нәтижесінде пайда болған эргонимдер мен прагматонимдер жатады. Олардың...

960 0

Ғалымнан кеңес

Тілдің қуатын асқақтатар кез келді

17.01.2017

Рухани өмірдің Көк пен Жердің «алтын көпірі» болатын болмысы – аясына енуге әркімді...

5721 0

Ғалымнан кеңес

Сөз сандық

22.11.2016

АБ (1) зат. парсы. Су. Қазақ тілінде біріккен сөздер құрамында сақталған. Мысалы, аб-...

2109 0

Ғалымнан кеңес

Кәсіби бағдарлы қазақ тілін өзге тілді аудиторияға оқыту

09.08.2016

«Тілдерді қолдану мен дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» жобасында қазақ тілінің мәртебесін...

1499 0

Ғалымнан кеңес

Қазақ тілін оқытудың когнитивті бағыты

09.08.2016

Сондықтан болуы керек қазақ тілі пәні бойынша қалыптасқан тілдік білім тіл...

1040 0

Ғалымнан кеңес

Үштұғырлы тіл: Қазақстанда тілдерді оқытудың ғылыми-әдістемелік негіздері хақында

09.08.2016

Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаев Қазақстандағы тілдердің үштұғырлығы туралы...

765 0

Ғалымнан кеңес

Үштұғырлы тіл саясаты: келешек ұрпақ ұпайынан ұтылмасын десек

09.08.2016

Расында, мәселенің екі ұшы бұл тұста да қылаң береді. Әр нәрсенің жақсы қыры...

710 0

Ғалымнан кеңес

Көптілділік – уақыт талабы, ел болашағы

09.08.2016

Ғаламда баршасы да табиғи сұрыптаудан өтетіні сияқты дүниежүзілік қатынас құралына айналып отырған қазіргі...

946 0

Ғалымнан кеңес

Грамматикасыз оқыту әдістемесі

09.08.2016

Ол үшін кез-келген өркениетті елде көп тіл білу– басты міндет. Бүгінгі қоғам талабы:...

2069 0

Ғалымнан кеңес

Абай қара сөздері - мемлекеттік тілді оқытудың тиімді құралы

09.08.2016

Кезінде Абай шығармашылығын алғаш зерттеуші ғалым А.Байтұрсынов «Абай сөздері жалпы адамның ...

2772 0

Ғалымнан кеңес

Қазақ тілін екі аптада үйрену

09.08.2016

Алдыңғы әңгімемізде біз сіздермен қазақ тілінің базалық кестесі жайлы айттық. Біріншіден ең бастысы...